Czas czytania: 8 min.Dodano:

Czy bierzmowanie jest potrzebne do ślubu kościelnego?

Bierzmowanie nie jest warunkiem ważności ślubu kościelnego, ale według kanonu 1065 katolik powinien je przyjąć przed ślubem, jeśli to możliwe bez poważnych trudności. W praktyce parafie proszą o świadectwo chrztu z adnotacją o bierzmowaniu, a osobom niebierzmowanym proponują kurs dla dorosłych, który trwa zwykle 1-3 miesiące.

Bierzmowanie nie jest warunkiem ważności ślubu kościelnego, ale Kościół oczekuje, że katolik przyjmie je przed zawarciem małżeństwa, jeśli da się to zrobić bez poważnych trudności. W praktyce większość parafii w Polsce prosi o świadectwo chrztu z adnotacją o bierzmowaniu, a osobom niebierzmowanym proponuje kurs dla dorosłych przed ślubem.

Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie mówi prawo kanoniczne, kiedy ślub bez bierzmowania jest możliwy, jak wygląda bierzmowanie dorosłych i skąd wziąć zaświadczenie, jeśli Wasze bierzmowanie było dawno i w innej parafii.

Czy bierzmowanie jest potrzebne do ślubu kościelnego - co mówi prawo

Sprawę reguluje kanon 1065 Kodeksu prawa kanonicznego. Stanowi on, że katolicy, którzy nie przyjęli jeszcze sakramentu bierzmowania, powinni go przyjąć przed dopuszczeniem do małżeństwa, jeśli jest to możliwe bez poważnej niedogodności. Kluczowe są tu dwa słowa: "powinni" i "jeśli".

"Powinni" oznacza zalecenie, a nie warunek, od którego zależy ważność sakramentu. Brak bierzmowania nie jest przeszkodą małżeńską, więc ślub zawarty przez osobę niebierzmowaną jest w pełni ważny i ma te same skutki, także cywilne przy ślubie konkordatowym. Z kolei "jeśli jest to możliwe bez poważnej niedogodności" daje proboszczowi przestrzeń, by w uzasadnionych sytuacjach dopuścić parę do ślubu bez tego sakramentu.

Świece i krzyż w kościele - bierzmowanie jako zalecenie przed ślubem, a nie warunek ważności

Prawo kanoniczne rozróżnia ważność i godziwość sakramentu. Ślub bez bierzmowania jest ważny, ale z punktu widzenia Kościoła mniej pożądany, dlatego duszpasterze zachęcają do uzupełnienia sakramentów przed ślubem, a nie po nim. W Polsce to podejście jest dość restrykcyjne: wiele diecezji traktuje bierzmowanie jako standardowy element przygotowania, a kancelarie pytają o nie już przy pierwszej rozmowie.

Skąd takie oczekiwanie? Bierzmowanie razem z chrztem i Eucharystią należy do sakramentów wtajemniczenia chrześcijańskiego. Kościół traktuje je jako uzupełnienie chrztu i znak dojrzałej wiary, a małżeństwo jako decyzję, którą osoba wierząca podejmuje właśnie z takiej dojrzałej pozycji. Dlatego przygotowanie do ślubu jest dla wielu duszpasterzy naturalnym momentem, żeby nadrobić brakujący sakrament.

Ślub bez bierzmowania w praktyce - co powie proboszcz

Jeśli przy spisywaniu protokołu okaże się, że jedno z Was nie ma bierzmowania, ksiądz zwykle zaproponuje jedno z dwóch rozwiązań. Pierwsze to przyjęcie sakramentu przed ślubem, w ramach przyspieszonego przygotowania dla dorosłych. Drugie, rzadsze, to ślub bez bierzmowania i zobowiązanie do jego przyjęcia po ślubie.

O tym, czy wyjątek jest możliwy, decyduje proboszcz parafii, w której spisujecie protokół, czyli zwykle parafii jednego z narzeczonych. Jeśli ślub ma się odbyć w innym kościele, ustalenia z kancelarii przechodzą razem z licencją, więc nie trzeba załatwiać sprawy dwa razy. Warto natomiast uprzedzić o sytuacji także księdza, który będzie asystował przy Waszym ślubie.

Ksiądz przy ołtarzu - proboszcz decyduje o ślubie bez bierzmowania

Kiedy ślub bez bierzmowania jest możliwy

Proboszcz ocenia sytuację indywidualnie, ale zwykle bierze pod uwagę kilka okoliczności, które można uznać za poważną niedogodność:

  • brak terminu bierzmowania dorosłych w diecezji przed datą ślubu,
  • wyjazd za granicę, praca zmianowa lub inne przeszkody w udziale w kursie,
  • choroba albo ciąża, przy której dodatkowe obowiązki są realnym obciążeniem,
  • ślub organizowany w krótkim czasie z ważnej przyczyny.

Sam brak chęci zwykle nie wystarcza. Jeśli jedno z Was świadomie nie chce przyjąć bierzmowania, warto szczerze porozmawiać o tym z księdzem już przy rezerwacji terminu. Część duszpasterzy uszanuje taką decyzję, inni będą do niej przekonywać, a podejście potrafi się różnić nawet między sąsiednimi parafiami. Lepiej wiedzieć to na początku przygotowań niż trzy miesiące przed ślubem.

Bierzmowanie dla dorosłych przed ślubem - jak wygląda

Dorośli, którzy nie przyjęli bierzmowania w szkole, mogą przygotować się do niego w specjalnym kursie. Organizują go parafie, dekanaty albo kurie, a sakramentu udziela biskup lub upoważniony przez niego kapłan, zwykle kilka razy w roku w katedrze albo w wyznaczonych kościołach.

Dorośli w ławkach kościelnych podczas kursu przygotowującego do bierzmowania

Ile trwa przygotowanie do bierzmowania dorosłych

Kurs obejmuje zwykle od kilku do kilkunastu spotkań, najczęściej raz w tygodniu. W dużych miastach są też formy przyspieszone, na przykład kilka spotkań skumulowanych w miesiącu. Całość, razem z czekaniem na termin bierzmowania, zajmuje zwykle 1-3 miesiące, ale terminy zależą od diecezji.

Dlatego najlepiej zacząć od razu po rezerwacji kościoła, a najpóźniej 4-6 miesięcy przed ślubem. Wtedy bierzmowanie zmieści się przed spisaniem protokołu, a świadectwo chrztu z nową adnotacją będzie gotowe na czas. Wiele par łączy kurs z naukami przedmałżeńskimi, bo spotkania odbywają się w tym samym okresie.

Kursy dla dorosłych są zwykle bezpłatne albo prowadzone za dobrowolną ofiarą. Spotkania obejmują podstawy wiary, sakramenty i życie chrześcijańskie, a ich forma jest dostosowana do osób pracujących: wieczorem w tygodniu albo w weekendy. O dokładny harmonogram najlepiej zapytać w swojej parafii albo w kurii diecezjalnej.

Do bierzmowania potrzebne są zwykle:

  • świadectwo chrztu,
  • zaświadczenie o ukończeniu przygotowania,
  • świadek bierzmowania, czyli bierzmowany katolik, który ukończył 16 lat,
  • spowiedź przed przyjęciem sakramentu.

Świadkiem może być na przykład rodzic chrzestny albo przyszły współmałżonek, jeśli sam jest bierzmowany. Wybieracie też imię z bierzmowania, które trafia do ksiąg parafialnych.

Zaświadczenie o bierzmowaniu - gdzie je zdobyć

Do ślubu potrzebujecie świadectwa chrztu z adnotacją o bierzmowaniu. Parafia bierzmowania ma obowiązek przesłać informację do parafii chrztu, która wpisuje ją do księgi ochrzczonych. Jeśli wszystko zadziałało, wystarczy zamówić świadectwo chrztu, a bierzmowanie będzie już na nim zaznaczone.

Obrączki na Biblii - świadectwo chrztu z adnotacją o bierzmowaniu potrzebne do ślubu

SytuacjaCo zrobić
Bierzmowanie w parafii chrztuwystarczy świadectwo chrztu z adnotacją
Bierzmowanie w innej parafii, adnotacja jestświadectwo chrztu, bez dodatkowych dokumentów
Bierzmowanie w innej parafii, brak adnotacjizaświadczenie z parafii bierzmowania albo prośba o uzupełnienie wpisu
Nie wiecie, gdzie było bierzmowaniezapytać w parafii chrztu i w szkole lub parafii z okresu przygotowania
Bierzmowanie za granicązaświadczenie z zagranicznej parafii, często z tłumaczeniem

Brak adnotacji zdarza się częściej, niż mogłoby się wydawać, zwłaszcza przy bierzmowaniu w innym mieście niż chrzest. Uzupełnienie wpisu może potrwać kilka tygodni, dlatego sprawdźcie świadectwo chrztu na początku przygotowań, a nie tuż przed spisaniem protokołu. Pełną listę dokumentów z terminami ważności znajdziecie w poradniku ślub kościelny - dokumenty i wymagania.

Bierzmowanie a świadkowie, chrzestni i małżeństwo mieszane

Wymóg z kanonu 1065 dotyczy wyłącznie narzeczonych katolików. Nie obejmuje świadków ślubu, którzy potwierdzają jedynie fakt zawarcia małżeństwa. Prawo kanoniczne nie wymaga od nich bierzmowania ani nawet bycia katolikiem, choć niektóre parafie mają własne oczekiwania. Więcej o tym, kogo wybrać, piszemy w tekście jak wybrać świadków na ślub.

Para młoda przed kościołem - bierzmowanie a świadkowie, chrzestni i małżeństwo mieszane

Inaczej jest z rodzicami chrzestnymi. Jeśli po ślubie planujecie chrzest dziecka, chrzestny musi być bierzmowanym katolikiem, więc osoba bez bierzmowania nie będzie mogła pełnić tej funkcji. To dodatkowy argument, by uzupełnić sakrament przed ślubem.

Gdy jedno z narzeczonych nie jest katolikiem, na przykład jest prawosławne, ewangelickie albo w ogóle nieochrzczone, wymóg bierzmowania go nie dotyczy. Potrzebne jest za to zezwolenie albo dyspensa biskupa na małżeństwo mieszane, o które występuje proboszcz. Strona katolicka, jeśli nie ma bierzmowania, nadal powinna je przyjąć. Formalności związane z samym ślubem ze skutkami cywilnymi opisujemy w artykule o tym, czym jest ślub konkordatowy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można wziąć ślub kościelny bez bierzmowania?

Tak, ślub bez bierzmowania jest ważny, bo brak tego sakramentu nie jest przeszkodą małżeńską. W praktyce proboszcz zwykle prosi o przyjęcie bierzmowania przed ślubem i zgadza się na wyjątek tylko przy poważnych trudnościach, na przykład braku terminu kursu dla dorosłych.

Czy bierzmowanie musi mieć oboje narzeczonych?

Zalecenie dotyczy każdego katolika z osobna. Jeśli bierzmowanie ma tylko jedno z Was, drugie powinno je uzupełnić. Gdy jedno z narzeczonych nie jest katolikiem, wymóg go nie obejmuje.

Czy można przyjąć bierzmowanie po ślubie?

Tak. Bierzmowanie można przyjąć w każdym wieku, także po ślubie. Jeśli proboszcz zgodzi się na ślub bez bierzmowania, często prosi o zobowiązanie, że uzupełnicie sakrament w najbliższym możliwym terminie.

Autor

Paulina Jóźwiak

Paulina Jóźwiak

Ślubami zajmuje się od ponad ośmiu lat - najpierw jako dziennikarka lifestyle'owa, potem jako redaktorka specjalizująca się w tematyce weselnej. Kilka lat temu sama stanęła przed wyzwaniem zaplanowania własnego wesela i przekonała się na własnej skórze, jak przytłaczający może być ten proces. Dziś pisze tak, żeby inne pary miały łatwiej - konkretnie, bez owijania w bawełnę i z dawką humoru, który pomaga przetrwać najtrudniejsze decyzje.

Ostatnio na blogu